| سیزدهم ژوئیه، سالگرد اشغال تبریز و کشتار مردم آن به دست سپاهیان سلطان سلیمان |  |
 |
 |
| جمعه ۰۴ مرداد ۱۳۹۲ ساعت ۰۲:۰۵ |
|
برگرفته از تارنمای ایرانچهر
۴۷۹ سال پیش در چنین روزی ۱۳ ژوئیه ی ۱۵۳۴ ، نیروهای سلطان سلیمان عثمانی درجریان لشکرکشی دوم این امپراتوری به ایران ، شهر تبریز را تصرف کردند .« قاضی احمد قمی » از قتل عام هفت تا هشت هزار نفر از مردم بیگناه تبریز سخن گفته است . وی مینویسد : « تمامی ینکچریان خود را به کوچهها و محلها انداخته ، هر کس را به نظر درآوردند به درجه شهادت رسانیده و از دیوار باغچه به خانهها درآمده هر کس را که در نقبها و زیرزمینها پنهان شده بود ، بیرون آورده به قتل رسانیدند (….) قریب هفت تا هشت هزار نفر به قتل درآورده ، صد نفر از پیرزنان طعمه شمشیر ساختند و چند تن از سادات صحیحالنسب و علما و صلحا در این قتل عام شربت شهادت چشیدند و اطفال شیرخواره را پای به شکم نهاده به عالم آخرت رسانیدند و موازی هفت هشت هزار نفر از سادهرخان مه لقا و دختران سمن سیما و زنان حورلقا و اطفال مسلمانان از تبریزیان اسیر نموده در میانه خرید و فروخت نمودند (…) مجملاً از ظهور اسلام تا غایت ، این نوع قتلعامی بر زمره مومنین سمت ظهور نیافته بود و هیچ یک از سلاطین کفر جرأت به این امر شنیع نکرده بودند که از این عثمانِ [عثمان پاشا] بیایمان نسبت به مسلمانان صادر شد… »
این نویسنده در ادامه، به نقل چند بیت شعر از میرجعفر تبریزی درباره ی کشتار مزبور پرداخته که در آنها ، شاعر از کشتار مردم در ماه مبارک رمضان، چنین ناله و فغان سر داده است : تبریز چو کربلا شد از شیون و شین «اسکندر بیگ ترکمان» نیز در کتاب «عالم آرای عباسی » درباره ی قتل عام مردم تبریز، سخنی کم و بیش مشابه قاضی احمد قمی گفته است . وی مینویسد : « در اثناء تعمیر قلعه ، عثمان پاشان در تبریز تجویز قتل عام نمود … رومیان به مجرد شنیدن آن کلمه ، با تیغهای کشیده به شهر ریخته آغاز سرافشانی نمودند… رومیه در بیرون هر کس را دیدند به قتل رسانیدند و شروع در خانهها کرده به هر خانه راه یافتند مردان را طعمه شمشیر بلا ساخته اموال و اسباب را نهب و غارت نمودند و بسیاری از نساء و صبیان را اسیر کردند. فریاد و فغان اطفال و عورات به فلک اثیر رسیده…» [بود]. علاوه بر مورخان ایرانی ، برخی از مورخان عثمانی که بعضا خود نیز در هنگام تصرف تبریز حضور داشتهاند ، به صراحت به قتل عام مردم تبریز اشاره کردهاند ؛ از جمله «حریمی» که رسالهای به نام « فتح تبریز » نوشته است ، در دو قسمت از اثر خود، از رفتار ددمنشانه ی قوای عثمانی با مردم تبریز اینگونه سخن گفته است : عساکر : « از سحرگاه دست به هجوم همهجانبه زده ، اموال و اسباب و دارایی اهالی شهر را چنان مورد غارت و چپاول قرار دادند که صد مرتبه بتر از عملی که تیمور در حمله به سیواس مرتکب شده بود را مرتکب شدند . » او ضمن اشاره به علت خشم سپاهیان عثمانی ، به صراحت از قتل عام مردم تبریز اینگونه سخن گفته است : « پیروزی ناچیزی که نصیب دشمن دین و گروه ضالین شد ، موجب شادی و سرور مردم شهر تبریز گشت . آنها پس از آن، هرگاه عساکر روم را تنها مییافتند آنها را لخت میکردند و یا میکشتند. عساکر روم از این عمل به ستوه آمدند و لیکن از سوی حضرت سردار اجازه غارت و قتل عام مردم را نداشتند . اما ندایی در میان آنان پیدا شد که میگفت : عساکر روم از جانب ربالعالمین مجاز به غارت و قتلعام مردماند . از این رو عساکر از یک طرف هجوم همهجانبه آورده ، زن و مرد بیشماری را که در شهر و در اردویشان بود ، را قتل عام کرده و مال و منالشان را به غارت و یغما بردند . » «پچوی» نیز در تاریخ خود به واقعه ی تبریز به صراحت اشاره کرده است . البته وی گروههایی از مردم که از دم تیغ سپاه خونریز عثمانی گذشتند را به طور مشخص نام برده است . وی مینویسد : « عساکر، شهر را مورد هجوم همهجانبه قرار داده و به مدت سه روز و سه شب عموم مردم را قتلعام » کردند… عساکر هر که را از « سادات »، « بزرگان »، « تجار »، و « اهل صنعت و حرف » یافتند « بیرحمانه » به قتل رساندند. بیشتر مورخان عثمانی، بعد از بیان حادثه ی کشتار مردم تلاش کردهاند تا سردار عثمانی، عثمان پاشا را بیتقصیر جلوه داده ، قتل عام را ناشی از اقدام خودسرانه ی عساکر قلمداد کنند ؛ اما برای این نظر خود هیچ دلیل قابل قبولی ارائه ندادهاند. بنابراین میتوان گفت که این قتلعام نمیتوانسته بدون نظر موافق عثمان پاشا اتفاق افتاده باشد . |
| سیزدهم ژوئیه، سالگرد اشغال تبریز و کشتار مردم آن به دست سپاهیان سلطان سلیمان | |
|
|
| جمعه ۰۴ مرداد ۱۳۹۲ ساعت ۰۲:۰۵ |
|
برگرفته از تارنمای ایرانچهر
۴۷۹ سال پیش در چنین روزی ۱۳ ژوئیه ی ۱۵۳۴ ، نیروهای سلطان سلیمان عثمانی درجریان لشکرکشی دوم این امپراتوری به ایران ، شهر تبریز را تصرف کردند .« قاضی احمد قمی » از قتل عام هفت تا هشت هزار نفر از مردم بیگناه تبریز سخن گفته است . وی مینویسد : « تمامی ینکچریان خود را به کوچهها و محلها انداخته ، هر کس را به نظر درآوردند به درجه شهادت رسانیده و از دیوار باغچه به خانهها درآمده هر کس را که در نقبها و زیرزمینها پنهان شده بود ، بیرون آورده به قتل رسانیدند (….) قریب هفت تا هشت هزار نفر به قتل درآورده ، صد نفر از پیرزنان طعمه شمشیر ساختند و چند تن از سادات صحیحالنسب و علما و صلحا در این قتل عام شربت شهادت چشیدند و اطفال شیرخواره را پای به شکم نهاده به عالم آخرت رسانیدند و موازی هفت هشت هزار نفر از سادهرخان مه لقا و دختران سمن سیما و زنان حورلقا و اطفال مسلمانان از تبریزیان اسیر نموده در میانه خرید و فروخت نمودند (…) مجملاً از ظهور اسلام تا غایت ، این نوع قتلعامی بر زمره مومنین سمت ظهور نیافته بود و هیچ یک از سلاطین کفر جرأت به این امر شنیع نکرده بودند که از این عثمانِ [عثمان پاشا] بیایمان نسبت به مسلمانان صادر شد… »
این نویسنده در ادامه، به نقل چند بیت شعر از میرجعفر تبریزی درباره ی کشتار مزبور پرداخته که در آنها ، شاعر از کشتار مردم در ماه مبارک رمضان، چنین ناله و فغان سر داده است : تبریز چو کربلا شد از شیون و شین «اسکندر بیگ ترکمان» نیز در کتاب «عالم آرای عباسی » درباره ی قتل عام مردم تبریز، سخنی کم و بیش مشابه قاضی احمد قمی گفته است . وی مینویسد : « در اثناء تعمیر قلعه ، عثمان پاشان در تبریز تجویز قتل عام نمود … رومیان به مجرد شنیدن آن کلمه ، با تیغهای کشیده به شهر ریخته آغاز سرافشانی نمودند… رومیه در بیرون هر کس را دیدند به قتل رسانیدند و شروع در خانهها کرده به هر خانه راه یافتند مردان را طعمه شمشیر بلا ساخته اموال و اسباب را نهب و غارت نمودند و بسیاری از نساء و صبیان را اسیر کردند. فریاد و فغان اطفال و عورات به فلک اثیر رسیده…» [بود]. علاوه بر مورخان ایرانی ، برخی از مورخان عثمانی که بعضا خود نیز در هنگام تصرف تبریز حضور داشتهاند ، به صراحت به قتل عام مردم تبریز اشاره کردهاند ؛ از جمله «حریمی» که رسالهای به نام « فتح تبریز » نوشته است ، در دو قسمت از اثر خود، از رفتار ددمنشانه ی قوای عثمانی با مردم تبریز اینگونه سخن گفته است : عساکر : « از سحرگاه دست به هجوم همهجانبه زده ، اموال و اسباب و دارایی اهالی شهر را چنان مورد غارت و چپاول قرار دادند که صد مرتبه بتر از عملی که تیمور در حمله به سیواس مرتکب شده بود را مرتکب شدند . » او ضمن اشاره به علت خشم سپاهیان عثمانی ، به صراحت از قتل عام مردم تبریز اینگونه سخن گفته است : « پیروزی ناچیزی که نصیب دشمن دین و گروه ضالین شد ، موجب شادی و سرور مردم شهر تبریز گشت . آنها پس از آن، هرگاه عساکر روم را تنها مییافتند آنها را لخت میکردند و یا میکشتند. عساکر روم از این عمل به ستوه آمدند و لیکن از سوی حضرت سردار اجازه غارت و قتل عام مردم را نداشتند . اما ندایی در میان آنان پیدا شد که میگفت : عساکر روم از جانب ربالعالمین مجاز به غارت و قتلعام مردماند . از این رو عساکر از یک طرف هجوم همهجانبه آورده ، زن و مرد بیشماری را که در شهر و در اردویشان بود ، را قتل عام کرده و مال و منالشان را به غارت و یغما بردند . » «پچوی» نیز در تاریخ خود به واقعه ی تبریز به صراحت اشاره کرده است . البته وی گروههایی از مردم که از دم تیغ سپاه خونریز عثمانی گذشتند را به طور مشخص نام برده است . وی مینویسد : « عساکر، شهر را مورد هجوم همهجانبه قرار داده و به مدت سه روز و سه شب عموم مردم را قتلعام » کردند… عساکر هر که را از « سادات »، « بزرگان »، « تجار »، و « اهل صنعت و حرف » یافتند « بیرحمانه » به قتل رساندند. بیشتر مورخان عثمانی، بعد از بیان حادثه ی کشتار مردم تلاش کردهاند تا سردار عثمانی، عثمان پاشا را بیتقصیر جلوه داده ، قتل عام را ناشی از اقدام خودسرانه ی عساکر قلمداد کنند ؛ اما برای این نظر خود هیچ دلیل قابل قبولی ارائه ندادهاند. بنابراین میتوان گفت که این قتلعام نمیتوانسته بدون نظر موافق عثمان پاشا اتفاق افتاده باشد . |
| سیزدهم ژوئیه، سالگرد اشغال تبریز و کشتار مردم آن به دست سپاهیان سلطان سلیمان | |
|
|
| جمعه ۰۴ مرداد ۱۳۹۲ ساعت ۰۲:۰۵ |
|
برگرفته از تارنمای ایرانچهر
۴۷۹ سال پیش در چنین روزی ۱۳ ژوئیه ی ۱۵۳۴ ، نیروهای سلطان سلیمان عثمانی درجریان لشکرکشی دوم این امپراتوری به ایران ، شهر تبریز را تصرف کردند .« قاضی احمد قمی » از قتل عام هفت تا هشت هزار نفر از مردم بیگناه تبریز سخن گفته است . وی مینویسد : « تمامی ینکچریان خود را به کوچهها و محلها انداخته ، هر کس را به نظر درآوردند به درجه شهادت رسانیده و از دیوار باغچه به خانهها درآمده هر کس را که در نقبها و زیرزمینها پنهان شده بود ، بیرون آورده به قتل رسانیدند (….) قریب هفت تا هشت هزار نفر به قتل درآورده ، صد نفر از پیرزنان طعمه شمشیر ساختند و چند تن از سادات صحیحالنسب و علما و صلحا در این قتل عام شربت شهادت چشیدند و اطفال شیرخواره را پای به شکم نهاده به عالم آخرت رسانیدند و موازی هفت هشت هزار نفر از سادهرخان مه لقا و دختران سمن سیما و زنان حورلقا و اطفال مسلمانان از تبریزیان اسیر نموده در میانه خرید و فروخت نمودند (…) مجملاً از ظهور اسلام تا غایت ، این نوع قتلعامی بر زمره مومنین سمت ظهور نیافته بود و هیچ یک از سلاطین کفر جرأت به این امر شنیع نکرده بودند که از این عثمانِ [عثمان پاشا] بیایمان نسبت به مسلمانان صادر شد… »
این نویسنده در ادامه، به نقل چند بیت شعر از میرجعفر تبریزی درباره ی کشتار مزبور پرداخته که در آنها ، شاعر از کشتار مردم در ماه مبارک رمضان، چنین ناله و فغان سر داده است : تبریز چو کربلا شد از شیون و شین «اسکندر بیگ ترکمان» نیز در کتاب «عالم آرای عباسی » درباره ی قتل عام مردم تبریز، سخنی کم و بیش مشابه قاضی احمد قمی گفته است . وی مینویسد : « در اثناء تعمیر قلعه ، عثمان پاشان در تبریز تجویز قتل عام نمود … رومیان به مجرد شنیدن آن کلمه ، با تیغهای کشیده به شهر ریخته آغاز سرافشانی نمودند… رومیه در بیرون هر کس را دیدند به قتل رسانیدند و شروع در خانهها کرده به هر خانه راه یافتند مردان را طعمه شمشیر بلا ساخته اموال و اسباب را نهب و غارت نمودند و بسیاری از نساء و صبیان را اسیر کردند. فریاد و فغان اطفال و عورات به فلک اثیر رسیده…» [بود]. علاوه بر مورخان ایرانی ، برخی از مورخان عثمانی که بعضا خود نیز در هنگام تصرف تبریز حضور داشتهاند ، به صراحت به قتل عام مردم تبریز اشاره کردهاند ؛ از جمله «حریمی» که رسالهای به نام « فتح تبریز » نوشته است ، در دو قسمت از اثر خود، از رفتار ددمنشانه ی قوای عثمانی با مردم تبریز اینگونه سخن گفته است : عساکر : « از سحرگاه دست به هجوم همهجانبه زده ، اموال و اسباب و دارایی اهالی شهر را چنان مورد غارت و چپاول قرار دادند که صد مرتبه بتر از عملی که تیمور در حمله به سیواس مرتکب شده بود را مرتکب شدند . » او ضمن اشاره به علت خشم سپاهیان عثمانی ، به صراحت از قتل عام مردم تبریز اینگونه سخن گفته است : « پیروزی ناچیزی که نصیب دشمن دین و گروه ضالین شد ، موجب شادی و سرور مردم شهر تبریز گشت . آنها پس از آن، هرگاه عساکر روم را تنها مییافتند آنها را لخت میکردند و یا میکشتند. عساکر روم از این عمل به ستوه آمدند و لیکن از سوی حضرت سردار اجازه غارت و قتل عام مردم را نداشتند . اما ندایی در میان آنان پیدا شد که میگفت : عساکر روم از جانب ربالعالمین مجاز به غارت و قتلعام مردماند . از این رو عساکر از یک طرف هجوم همهجانبه آورده ، زن و مرد بیشماری را که در شهر و در اردویشان بود ، را قتل عام کرده و مال و منالشان را به غارت و یغما بردند . » «پچوی» نیز در تاریخ خود به واقعه ی تبریز به صراحت اشاره کرده است . البته وی گروههایی از مردم که از دم تیغ سپاه خونریز عثمانی گذشتند را به طور مشخص نام برده است . وی مینویسد : « عساکر، شهر را مورد هجوم همهجانبه قرار داده و به مدت سه روز و سه شب عموم مردم را قتلعام » کردند… عساکر هر که را از « سادات »، « بزرگان »، « تجار »، و « اهل صنعت و حرف » یافتند « بیرحمانه » به قتل رساندند. بیشتر مورخان عثمانی، بعد از بیان حادثه ی کشتار مردم تلاش کردهاند تا سردار عثمانی، عثمان پاشا را بیتقصیر جلوه داده ، قتل عام را ناشی از اقدام خودسرانه ی عساکر قلمداد کنند ؛ اما برای این نظر خود هیچ دلیل قابل قبولی ارائه ندادهاند. بنابراین میتوان گفت که این قتلعام نمیتوانسته بدون نظر موافق عثمان پاشا اتفاق افتاده باشد . |
در سالهايي نه چندان دور، در روزي از اسفندماه 1351 كه به نام فردوسي نامگذاري كرده بودند و كار ماندگار او را پاس ميداشتند، نخستين شماره از مجلهي «سيمرغ» از سوي «بنياد شاهنامه» ارمغان استادان و دوستداران حماسهی ملي ايران شد. اين مجله براي پيشبرد پژوهشهاي شاهنامهشناسي، چاپ و پخش ميشد و دربردارندهي جستارهايي دانشورانه از استادان آن روز ايران و برگردان نوشتههايي از شاهنامهشناسان جهان بود. در تاريخ مطبوعات ايران (تا سال 1351) مجلهي ديگري نميشناسيم كه همهي نوشتههاي آن ويژهي شاهنامه و حماسهي ملي ايران باشد. سرپرستي «بنياد شاهنامه» و سردبيري «سيمرغ» بر دوش استاد مجتبي مينوي بود.
درود