دادار

دیروز، 18 فروردین ماه، سالروز درگذشت پروفسور «مری بویس» بود، ایران شناسی که برای شناخت مردمان این سرزمین به کتاب ها بسنده نکرد، کوله بارش را بست و چندی در میان این مردم زیست. «مري بويس» متخصص اديان و فرهنگ ايران باستان بود. 
او که استاد دانشگاه بود با پژوهش هایی که بر روی زرتشتیان ایران انجام داده بود، از سال 1963، پروفسور مطالعات زرتشتي در كالج مطالعات شرقي دانشگاه لندن (سوآز) شد.
پژوهش ها و تلاش های علمی مری بویس در راه شناخت ایران باستان و دین و آیین زرتشتی را می توان در کتاب هایش همچون «ادبيات فارسي در ايران ميانه»، «زرتشتيان، باورها و آيين ديني آن ها» ، «توان پايدار و قدمت زرتشتي گري»، «حضور سايه‌وار ولي قدرتمند زرتشتي‌گري در جهان يهودي و مسيحي»، «تاريخ هفت جلدي كيس زرتشت»، «چكيده تاريخ كيش زرتشت»، «نامه تنسر» و «ادعيه مانوي درعصر پارتيان»، «منابع متون زرتشتي»، «ادبيات مانوي در متن‌هاي پارتي و پارسي ميانه»، «آيين زرتشت، كشف دوباره فصل گمشده‌اي از تاريخ ديني بشر»، جست.
او که متولد 1920 میلادی بود، دکترای خود را با پایان نامه ای درباره آيين مانوي از دانشگاه كمبريج در سال 1945 دريافت كرد و از ان سال استادی دانشگاه را بر دوش داشت تا این که در سال 1963 پروفسور مطالعات زرتشتي شد.
مری بویس را می توان در زمره ی پژوهشگرانی به شمار آورد که دین زرتشتی را به عنوان دینی زنده، بررسی و کاوش کرد. مری بویس برای این پژوهش، یک سال را با زرتشتیان یزد و زرتشتیان ساکن کرمان(از 1962 تا 1963 میلادی) زندگی کرد تا با آیین هایشان آشنا شود چرا که باور داشت آیین های دینی در جوامع زرتشتی ایران در سنجش با زرتشتیان هندوستان(پارسیان؛ آن دسته از زرتشتیان که پس از تازش تازیان به هندوستان رفته اند) دست نخورده تر مانده است.
البته او نیز همچون دیگر  پژوهشگران، در کاوش هایش لغزش ها و برداشت هایی نادرست، دارد که در نوشتارها و کتاب هایش می توان دید شاید از آن رو که اندک زمانی را با زرتشتیان و آیین هایشان بود و پرورش یافته ی دنیایی دیگر بود.
اما به هر روی نمی توان تلاش هایش را نادیده گرفت، بانوی دانشمندی که تنها به متن ها و کتاب های دیرین بسنده نکرد و پژوهش حضوری(تحقیق میدانی) را بایسته دید.
مری بویس در 86 سالگی درگذشت. دیروز ششمین سالمرگ او بود. یادش گرامی.