کوروش و نقش برجسته بالدار


در نزدیکی آرامگاه کوروش در دشت مرغاب، در میان خرابههای کهن شهر پاسارگاد که دردست چپ جاده شیراز به اصفهان بعد از تنگه سعادت آباد و به فاصله سه کیلومتری این جاده است، یک جرز سنگی وجود دارد که در روی آن نقشی به شکل انسان بالدار مشهور به نقش کوروش مشاهده می گردد. این جرز سنگی در یکی از کاخ های کوروش بوده که در هنگام آبادی اش در 25 قرن پیش به وسعت 580 متر مربع بوده است .در 1841 شخصی به نام «رابرت کرپورتر»(Robert kerporter) در کتاب سفر نامه گرجستان و ایران و ارمنستان و بابل قدیم برای اولین بار از آن عکس گرفته که بالای تاجی که کوروش بر سر گذاشته با سر خط میخی بابلی ، عیلامی و پارسی نوشته است:

منم کوروش پادشاه هخامنشی
که متن میخی پارسی در ترجمه آن به شرح زیر می توان بیان کرد.

ĺد’م’ کوروش- خشای’ ثی ی’ – هخامنشیا

منم- کوروش – پادشاه- هخامنشی

تاجی که کوروش بر سر دارد، تاج اختصاصی کوروش نبوده و به احترام مردم فینقیه که در حدود سوریه و لبنان کنونی بوده و در زمان کوروش تابع پادشاهی ایران بوده، بر سر گذاشته است . مقصود از نقش کران بال برای کوروش، نمادی از روح اوست و نشان میدهد که پس از مرگ به عالم دیگری پرواز میکند. سرپرسی سایکس» در تاریخ ایران، درباره این حجاری مینویسد: «میتوان این نقش برجسته را اولین آریائی بزرگ دانست که چهره خود را پس از قرون متمادی به ما نشان میدهد.»


عکس نقش برجسته کوروش درپاسارگاد




در سایه چنین شخصیتی چون کوروش آموزش و پرورش و تعلیم و تربیت ایران از زمان کوروش به بهترین وجه پایه ریزی شد
هرودوت مورخ یونانی درباره آموزش و پرورش دوره هخامنشی چه میگوید؟
آموزش ایرانیان به پسرانشان از پنج سالگی تا بیست سالگی فقط سه چیز بوده است: اسب سواری، تیر اندازی و راست گوئی. این گفته با محتویات کوروشنامه درباره آموزش و پرورش درزمان هخامنشیان همنوایی دارد. برای آگاهی بیشتر در این مورد میتوان از کتاب ایران باستان از 550 ق م تا 650 میلادی نوشته یوزف ویسهوفر، ترجمه مرتضی ثابت فر، انتشارات ققنوس ، تهران ،1384 مراجعه کرد