بزه توهین و ناسزا به کارمند و نیروهای درمانگر
پرسش ها:
- اگر کسانی که کار درمانگری می کنند مانند پزشک، پرستار، داروساز، ماما و .... در هنگام انجام وظیفه (کار درمانگری و درمانی) اهانت ، فحاشی ، هتک حرمت و یا ضرب و جرح قرار گیرند آیا قانون از ایشان حمایت می کند؟
- آیا ضمانت اجرای خاصی جهت حمایت از ایشان وجود دارد یا خیر؟
- در چنین هنگام نیروهای درمانی چه باید بکنند؟
پاسخ :
بسیار دیده شدست که بیمار یا همراهان وی، به نیروهای درمانی اهانت یا کتک کاری نموده اند .بیشتر در زمانی که بیماری در اورژانس یک مرکز درمانی می میرد، پیش می آید که بیشتربه شوند نپذیرفتن مرگ بیمار از سوی بستگان وی و یا باور به رسیدگی نکردن دلسوزانه از نیروهای درمانی به بیمارشان بوده است .
در کتاب قانون مجازات اسلامی در فصل های 15 و 17 در مواد 608 و609 و614 و617 و 618 به این پرسش های یاد شده پاسخ شده است .
می خوانیم و واکاوی می کنیم:
ماده 608 قانون مجازات اسلامی:
توهین به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک ....... به مجازات شلاق تا 74 ضربه و یا پنجاه هزار ریال تا یک میلیون ریال جزای نقدی خواهد بود .
باید گفته شود که دامنه توهین محدود به فحاشی نیست بلکه می تواند هرگونه رفتاری را نیز که جنبه اهانت داشته باشد در بر گیرد لازم به ذکر است که توهین می تواند غیابی نیز باشد و حضور کسی که به وی توهین شده است ، الزامی نیست. از طرف دیگر توهین باید نسبت به فرد یا افراد مشخص باشد و توهین به یک شخص حقوقی قابل تعقیب نیست پس ذکر جمله آشنای"خراب بشه این بیمارستان"؟!! و ....... عملاً قابل تعقیب نمی باشد از طرف دیگر قانوناً توهین به یک مرکز درمانی توهین به اعضا و کادر آن مرکز محسوب نمی گردد پس این مورد نیزبه جهت بکار بردن الفاظ توهین آمیزقابل پیگیری قانونی نخواهد بود. در آخر به این نکته اشاره می شود که صرف خشونت در گفتار را نمی توان اهانت تلقی نمود.
ماده 609 قانون مجازات اسلامی:
" هرکس با توجه به سمت ،به ............ یا کارکنان وزارتخانه ها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها در حال انجام وظیفه یا به سبب آن توهین نماید به سه تا شش ماه حبس و یا تا 74 ضربه شلاق و یا پنجاه هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی محکوم می گردد"
اما باید توجه داشت که تنها کارمندانی که وظیفه اعمال حاکمیت را برعهده دارند تحت حمایت این ماده قانونی قرار می گیرند لذا پزشک حتی اگر استخدام وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی باشد عملاً نمی تواند در برابر توهینی که به وی شده است از مندرجات ماده 609 قانون مجازات اسلامی استفاده نماید و در واقع قانونگذار، کادر درمانی را در شمار افراد عادی در نظر گرفته است و ماده 608 قانون مجازات اسلامی که در شماره قبل به آن پرداختیم در باره ایشان اجرا خواهد شد .
این درحالی است که قانونگذار محترم ،بسیاری از مشاغل را در برابر اهانت و فحاشی دیگران تحت حمایت بیشتری قرار داده است؛ از جمله وکلای دادگستری که اصولاً کارمند دولت نیستند و یا کارشناسان رسمی دادگستری و .....
جا دارد که سازمان نظام پزشکی با نگاه به جایگاه ویژه پزشکی که مستقیماً با جان بیماران سر و کار دارد بهرای تهیه آسایش و آرامش و امنیت شغلی مناسب برای نیروهای درمانی با دادن پیشنهاد های لازم به وزارت بهداشت درمان وآموزش پزشکی زمینه ساز تهیه قوانین خوب در خصوص تشدید مجازات فحاشی و اهانت نسبت به کادر درمانی گردد اما این حق برای ایشان محفوظ است که بعداً نسبت به پیگیری اهانت صورت گرفته اقدام نمایند که در خصوص نحوه این پیگیری و سیر قانونی
جرایم کیفری علیه پرسنل درمانی در حال انجام وظیفه
چنانچه هر کس اعم از بیمار ،همراه،وابستگان و سایر افراد درحال وظیفه به پرسنل درمانی توهین نماید ،مشمول ماده 608 ،609 قانون مجازات اسلامی می گردد:
الف:سه تا شش ماه حبس
ب:تا 74 ضربه شلاق
ج:جزای نقدی
مصادیق توهین :
• به کار بردن هر گونه کلمات رکیک ،اهانت آمیز
• فحاشی
• انجام اقدامات عملی که دلالت بر توهین داشته باشد
• وارد کردن هر گونه ضربه به قصد توهین و تحقیر
کوروش دادار
وکیل پایه یکم دادگستری و مشاور حقوقی نظام پزشکی شیراز
درود